1440. Litwa

XXX Letnie Igrzyska Olimpijskie (właściwie Igrzyska XXX Olimpiady) to multidyscyplinarne zawody sportowe, które odbyły się w Londynie między 27 lipca a 12 sierpnia 2012.

Miasto to po raz trzeci gościło igrzyska olimpijskie. Wcześniej odbyły się tu w roku 1908 i 1948. Z powodu II wojny światowej w 1944 roku IO, których gospodarzem miał być Londyn, zostały odwołane. Trzy kraje nie wysłały do Londynu żadnej zawodniczki. Były to: Nauru, Saint Kitts i Nevis i Barbados. Zaś Bhutan i Czad, miały w składzie same kobiety.

Olympic Park, obejmujący m.in. wioskę olimpijską i szereg obiektów sportowych, znajduje się na terenie czterech londyńskich gmin: Newham, Hackney, Waltham Forest i Tower Hamlets i zajmuje powierzchnię 2,5 km².

W porównaniu do programu igrzysk olimpijskich w Pekinie w programie igrzysk w Londynie nie odbyły się rozgrywki w baseballu i softballu, gdyż Międzynarodowy Komitet Olimpijski na 117. spotkaniu w Singapurze podjął decyzję o skreśleniu tych obydwu dyscyplin z programu igrzysk. Decyzję o usunięciu z programu olimpijskiego baseballu i softballu MKOl podtrzymał na kolejnym 118. spotkaniu MKOl w Turynie w lutym 2006. Do włączenia do programu Letnich Igrzysk Olimpijskich 2012 ubiegało się pięć dyscyplin: karate, rugby, sporty wrotkarskie, golf i squash, jednak żadna z tych pięciu dyscyplin nie uzyskała poparcia co najmniej 2/3 członków Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, przez co liczba dyscyplin została zredukowana z 28 do 26. MKOl na spotkaniu zarządu w dniu 13 sierpnia 2009 roku dołączył do programu igrzysk olimpijskich trzy konkurencje w boksie kobiet i przywrócił do programu imprezy grę mieszaną w tenisie ziemnym.

Na Igrzyskach Olimpijskich w Londynie w programie zostało umieszczonych 26 konkurencji sportowych w jakich były rozgrywane zawody. W ramach konkurencji występuje 39 dyscyplin.

1343. Litwa

Kościół św. Piotra i Pawła na Antokolu w Wilnie to barokowy kościół położony na Antokolu, w dzisiejszej dzielnicy Wilna.

Obecny kościół wraz z klasztorem augustianów ufundował Michał Kazimierz Pac, hetman wielki litewski i najbardziej znaczący magnat litewski drugiej połowy XVII wieku. Jedna z hipotez ślubowania wzniesienia świątyni mówi, iż wybudowano ją jako wotum za pomyślne zakończenie wojny z Moskwą i oswobodzenie Wilna z rąk okupanta. Budowę rozpoczęto w 1668 roku, po poświęceniu kamienia węgielnego (przywiezionego z Krakowa) przez biskupa wileńskiego Aleksandra Kazimierza Sapiehę. Kościół został zbudowany według projektu krakowskiego architekta Jana Zaora, jednak kierował on pracami do roku 1672, kiedy zastąpił go najprawdopodobniej Giovanni Battista Frediani. Około 1675 zakończono budowę bryły kościoła, odprawiono w nim pierwsze nabożeństwo. Wówczas też rozpoczęły się prace dekoratorskie, których efektem były wyjątkowe sztukaterie autorstwa Pietro Perettiego oraz Giovanniego Gallego (ukończone ostatecznie w 1684), a także malowidła iluzjonistyczne Michelangelo Palloniego.

Architektura kościoła nie jest wyjątkowa – jego twórca wzorował się na kościele w Tarłowie niedaleko Opatowa. Jest to trójnawowa bazylika z transeptem zbudowana na planie łacińskiego krzyża, zwieńczona kopułą nad skrzyżowaniem naw.

1278. Litwa

Wkrótce po bitwie pod Grunwaldem zamek w Trokach zaczął tracić swoje znaczenie wojskowe. Dawna twierdza została przekształcona w rezydencję książęcą i bogato udekorowana wewnątrz. Do Trok przyjeżdżali zagraniczni posłowie, w 1414 zamek opisał flamandzki podróżnik Guillebert de Lannoy. W zamku kilkakrotnie gościł Władysław Jagiełło, zaś Witold zmarł na terenie zamku w 1430. Dziesięć lat później w twierdzy został zamordowany jego brat Zygmunt. Pod rządami Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta obiekt został przebudowany w stylu renesansowym i przeszedł kolejne prace adaptacyjne w celu przekształcenia w letnią rezydencję. Czasowo pełnił również funkcję więzienia. W czasie wojen z Moskwą został zrujnowany, a z odbudowy zrezygnowano.

1185. Litwa

Mierzeja Kurońska (lit. Kuršių nerija, ros. Куршская коса, łot. Kuršu kāpas) to wąski, długi półwysep, w postaci piaszczystego wału, w południowo-wschodniej części wybrzeża Morza Bałtyckiego. Mierzeja oddziela Zalew Kuroński od otwartego Morza Bałtyckiego.
Nazwa pochodzi od bałtyjskiego plemienia Kurów, którzy do średniowiecza zamieszkiwali zachodnią część obecnej Litwy i Łotwy. Po wyludnieniu w okresie podbojów krzyżackich z północy napłynęli rybacy pochodzący z obszaru późniejszego Księstwa Kurlandzkiego. Jeszcze na początku XX w. podróżnych zaskakiwała możliwość porozumienia się z niektórymi miejscowymi, poza niemieckim, również przy użyciu łotewskiego. Po II wojnie światowej tak jak w całym b. Okręgu Kłajpedzkim ludność autochtoniczna została wysiedlona.

1013. Litwa

Mierzeja Kurońska (lit. Kuršių nerija, ros. Куршская коса) to wąski, długi półwysep, w postaci piaszczystego wału, w południowo-wschodniej części wybrzeża Morza Bałtyckiego. Mierzeja oddziela Zalew Kuroński od otwartego Morza Bałtyckiego, jej długość wynosi 97 kilometrów, a szerokość zaledwie od 400 metrów do 4 kilometrów.
Mierzeja jest podzielona między częścią południową Rosji i częścią północną Litwy. Znajdują się na niej drugie pod względem wysokości (kompleksy) wydm w Europie. Cały obszar litewskiej części mierzei jest administracyjnie w granicach miast Nergal i Kłajpeda.
W 2000 r. Mierzeja Kurońska została zapisana na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

837. Litwa

od: Regina

Zamek w Trokach to zamek położony na jeziorze Galwe na Litwie w miejscowości Troki. Obiekt jest w znacznym stopniu rekonstrukcją z 2 poł. XX wieku.
Zamek został wzniesiony w XIV–XV w. przez wielkiego księcia litewskiego Kiejstuta i jego syna Witolda, który w 1430 zmarł na zamku. Troki były w tym okresie ważnym ośrodkiem Wielkiego Księstwa Litewskiego. Począwszy od XVII w. zamek popadał w ruinę. Przed II Wojną światową polscy historycy sztuki rozpoczęli zabezpieczanie obiektu, a w latach 1951–1961 zostały w nim podjęte prace rekonstrukcyjne, które nadały mu obecny kształt. Zamek jest dziś ważną atrakcją turystyczną Litwy.

797. Litwa

od: Egidijus

Kowno (lit. Kaunas, biał. Коўна, ros. Каунас, Ковно lub Ковна, jidysz קאָוונע; Kowne) to drugie pod względem liczby mieszkańców miasto Litwy i największy ośrodek przemysłowy kraju. Położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii.
Do 1918 Kowno było miastem granicznym, a współczesne lewobrzeżne dzielnice Aleksota i Poniemoń leżały w Królestwie Polskim.
W okresie międzywojennym Kowno, od 1920 roku, pełniło rolę stolicy Litwy. W okresie tym liczba mieszkańców wzrosła z 90 tys. do 150 tys. Obecnie jest to miasto z największym udziałem populacji litewskiej – ok. 88% spośród niespełna czterystu tysięcy mieszkańców.

777. Litwa

od: Jurga
Wilno (lit. Vilnius, białorus. Вільня, Вільнюс, ros. Вильнюс, Вильна, Вильно, łot. Viļņa, niem. Wilna, jid. ווילנע Wilne, hebr. וילנה, Wilne, łac. Vilna) to stolica Litwy na Pojezierzu Wileńskim, nad Wilią, u ujścia Wilejki.
Największe pod względem powierzchni miasto w Krajach bałtyckich, ośrodek przemysłowy oraz węzeł komunikacyjny, ośrodek kulturalny i naukowy (znajduje się tu nie tylko Uniwersytet Wileński, ale także Uniwersytet Polski w Wilnie oraz filia Uniwersytetu w Białymstoku), cenny zespół obiektów zabytkowych wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1994. Miasto stanowi centrum biznesowe i finansowe krajów bałtyckich.
To także główny ośrodek nauki i kultury polskiej na Litwie, siedziba m.in. Polskiego Studia Teatralnego w Wilnie, Polskiego Teatru w Wilnie, Stowarzyszenia Naukowców Polaków Litwy, Domu Kultury Polskiej w Wilnie, Wileńskich Spotkań Teatralnych Sceny Polskiej.

717. Litwa

od: Dratele

Bazylika archikatedralna św. Stanisława Biskupa i św. Władysława w Wilnie to katolicka bazylika w Wilnie, katedra archidiecezji wileńskiej, miejsce pochówku wielkich książąt litewskich, jednocześnie królów Polski (oba państwa łączyła do 1569 r. unia personalna, później do rozbiorów unia realna).
Początków katedry wileńskiej można szukać w 2 poł. XIII w., gdy w 1251 r. książę Mendog przyjął w Nowogródku chrzest, a w 1253 r. wyświęcony na biskupa misyjnego Litwy został Chrystian, być może rozpoczęto wznoszenie świątyni. Znalezione pozostałości fundamentów pod dzisiejszą katedrą zdają się to potwierdzać. Najprawdopodobniej po odejściu Mendoga od chrześcijaństwa w 1261 r. budowlę tę (być może jeszcze nieukończoną) zburzono.

657. Litwa

od: Birute

Pan, którego pomnik możemy zobaczyć na kartce to Vytautas Kernagis (19 maja 1951 - 15 marca 2008), który był litewskim piosenkarzem, bardem, aktorem, reżyserem i prezenterem telewizyjnym. Uważany jest za pioniera litewskiej poezji śpiewanej.
Był członkiem pionierskich litewskich zespołów big-beatowych Aisčiai (1966-1968) i Rupūs miltai (1969-1972). Swój pierwszy album poezji śpiewanej Kernagis nagrał już w 1978 roku. Wziął również udział w pierwszej litewskiej rock operze Velnio nuotaka, pierwszym litewskim musicalu Ugnies medžioklė su varovais (1976) i pierwszym litewskim muzycznym teatrze lalek Šokantis ir dainuojantis mergaitės vieversėlis.
Zmarł 15 marca 2008 roku na skutek raka żołądka. Został skremowany i pochowany na cmentarzu Antokolu w Wilnie.

469. Litwa

od: Ona
Nerynga (lit. Neringa) to miasto na Litwie położone na Mierzei Kurońskiej. Składa się z czterech dawniej rybackich, a obecnie turystycznych wsi położonych na mierzei - Juodkrantė, Preili, Pervalki i Nidy (ich połączenie nastąpiło w 1961 roku).
Miasto rozciąga się wzdłuż mierzei na 50 km.
Warto też wspomnieć, że Nida (wówczas w granicach Niemiec) około 1900 stała się modnym kurortem, który przyciągał malarzy i poetów, szczególnie z Królewca. Od 1929 domek letniskowy posiadał tu Tomasz Mann.

351. Litwa

od: Akve

William Merritt Chase, choć odbył studia w Europie i często do niej powracał nie osiedlił się w niej na stałe. Należał do generacji, która ceniła Monachium wyżej od Paryża. Po powrocie do Ameryki zdobył popularność właśnie dzięki swemu monachijskiemu stylowi. Wkrótce stał się on jednak przeszkodą w jego karierze, gdyż publiczność i krytycy oczekiwali czegoś autentycznie amerykańskiego. W latach 1886-90 Chase zmienił radykalnie swoje malarstwo - wykonał szereg widoków miejskich Brooklynu i Manhattanu. Wybierał dla swych obrazów miejsca szczególne -- parki i okolice brooklińskich doków.
Zwrot zainteresowania ku temu co codzienne i zwyczajne jest zwykle uważane za jedną z najważniejszych cech rodzącej się nowoczesności. Było to również wyrazem wiary w możliwości własnej sztuki, która jest w stanie z tematu pozbawionego wagi uczynić interesujące dzieło. Na pocztówce - dzieło Chase'a Morning at Breakwater, namalowane w Shinnecock, około roku 1897. Obecnie znajduje się w Terra Museum of American Art w Chicago.

253. Litwa

od: Viktorija
Góra Krzyży – wzgórze położone kilkanaście kilometrów na północ od Szawli na Litwie.
W miejscu tym postawiono w 1430 r. kapliczkę upamiętniającą przyjęcie przez Żmudzinów chrztu. Nad kapliczką górował wielki krzyż. Po upadku powstania listopadowego w 1831 r. zaczęto tam masowo przynosić i stawiać kolejne krzyże i od tego czasu przybywa ich stale. Stawiane są, bądź podwieszane na już stojących, różnej wielkości, od ogromnych kilkumetrowych aż po całkiem miniaturowe, w intencji nadziei, przyszłości, jako symbole zadumy, wiary bądź jako wota dziękczynne.
W okresie władzy sowieckiej 1941-90 wielokrotnie próbowano zmusić mieszkańców do zaprzestania pielgrzymowania w to miejsce, a w 1961 r. podjęto próbę całkowitej jego likwidacji przy pomocy pił, siekier i buldożerów. Mimo to krzyże wciąż stawiano. Nie ma sposobu, żeby je policzyć, niektórzy oceniają, że samych stojących jest 50 tysięcy, licząc z położonymi i podwieszonymi liczba jest szacowana na ponad 150 tys.
Papież Jan Paweł II podczas swojej pielgrzymki na Litwę w 1993 r. celebrował na Górze Krzyży mszę świętą.

175. Litwa

Litwa, Republika Litewska (lit. Lietuva, Lietuvos Respublika) – państwo w Europie, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim) oraz z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.
Pierwsza wzmianka o Litwie pochodzi z 14 lutego 1009, jednak państwo litewskie powstało dopiero w wieku XIII. W XIV wieku ówczesne Wielkie Księstwo Litewskie było największym państwem w Europie, w 1386 weszło w związki z Polską, które przerodziły się w 1569 w trwałą unię realną (unia lubelska). W latach 1795–1918 Litwa znajdowała się pod władzą rosyjską. W 1918 powstała niepodległa Republika Litewska, która w 1940 została pod przymusem przekształcona w republikę Związku Radzieckiego. 11 marca 1990 Litwa ogłosiła deklarację niepodległości.

71. Litwa

Wilno (lit. Vilnius, białorus. Вільня, Вільнюс, ros. Вильнюс, Вильна, łot. Viļņa, niem. Wilna, jid. ווילנע Wilne, hebr. וילנה, Wilne, łac. Vilna) – stolica Litwy, do 1795 stolica Wielkiego Księstwa Litewskiego, w latach 1919–1939 w granicach Polski jako stolica województwa wileńskiego.
Leży na Pojezierzu Wileńskim, nad Wilią, u ujścia Wilejki; ośrodek przemysłowy, kulturalny i naukowy, posiada cenny zespół obiektów zabytkowych wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1994.
W Wilnie jest 40 kościołów, z których najbardziej okazały, to barokowy kościół św. Piotra i Pawła na Antokolu (1668-1676) zawierający ponad 2000 rzeźb oraz kaplica w Ostrej Bramie (Bramie Miednickiej) ze słynnym obrazem Matki Boskiej Ostrobramskiej. Miasto leży na trasie Europejskiego Szlaku Gotyku Ceglanego. Na tę ilość kościołów narzeka właśnie Kristina zazdroszcząc nam dostępu do gór.