Europejskie Centrum Solidarności

W związku z pogarszającą się coraz bardziej pogodą oraz w ramach lepszego poznania Trójmiasta i jego atrakcji, od jakiegoś czasu razem z Szymonem staramy się w wolnych chwilach zwiedzać trójmiejskie muzea. W ubiegłym tygodniu nasz wybór padł na Europejskie Centrum Solidarności, które jest jednym z najmłodszych tego typu miejsc w okolicy - zostało otwarte 31 sierpnia 2014 roku. Najważniejszym celem ECS jest upowszechnianie dziedzictwa „Solidarności”, historii jej powstania, rewolucji, którą wywołała i wpływu jaki miała na obalenie komunizmu. To także obraz ruchów opozycyjnych, które doprowadziły do przemian demokratycznych w całej Europie Środkowo-Wschodniej.

1506. Polska

od: Elena

Gdańsk stanowi jeden z najcenniejszych zespołów zabytkowych w Polsce, pomimo że prawie całe historyczne śródmieście zostało odbudowane po ostatniej wojnie, a znaczna część zabytków ruchomych uległa zniszczeniu bądź rozproszeniu. Pod koniec średniowiecza Gdańsk stał się najważniejszym ośrodkiem artystycznym na Pomorzu. W okresie renesansu i baroku działali tutaj wybitni twórcy, np. Willem, Abraham i Izaak van den Blocke, Antoni van Obberghen, Andreas Schlüter.

Istotne zabytki Gdańska znajdują się na Głównym Mieście (Ratusz Głównego Miasta, Dwór Artusa, Dom Uphagenów) i Starym Mieście (Wielki Młyn, Ratusz Starego Miasta, kościół św. Katarzyny), główne znajdują się wzdłuż Drogi Królewskiej reprezentacyjnej ulicy Gdańska – Długiej. Na Głównym Mieście znajduje się również Bazylika Mariacka Wniebowzięcia NMP – największa średniowieczna świątynia z cegły na świecie. Do 1939 istniała Wielka Synagoga.

Zabytki Gdańska znajdują się na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego.

1490. Polska

od: Bartek

Fontanna Neptuna to zabytkowa fontanna, która powstała z inicjatywy burmistrza Bartłomieja Schachmanna i rady miejskiej. Zlokalizowana jest w najbardziej reprezentacyjnej części Gdańska – na Długim Targu, przed wejściem do Dworu Artusa.

Projekt figury przedstawiającej Neptuna, boga wód, stworzył architekt i rzeźbiarz Abraham van den Blocke. Model figury został wykonany przez Piotra Husena. Rzeźba została odlana w brązie ok. 1615 roku, w miejskiej odlewni w Gdańsku, z użyciem formy ludwisarza Gerdta Benninga. Ciężar figury wynosi 650 kg. Czasza oraz trzon, na której stoi posąg, są również autorstwa Abrahama van den Blocke. Elementy architektoniczne fontanny nawiązują do manieryzmu flamandzkiego.

Uruchomienie fontanny nastąpiło dopiero w 1633. Rok później powstała żelazna krata otaczająca basen, również zaprojektowana przez Abrahama van den Blocke.

Manierystyczna w swej koncepcji figura rzymskiego boga mórz i oceanów – Neptuna zbudowana jest w oparciu o łamaną linię (nawiązanie do figury serpentinata), przeznaczona jest do oglądania ze wszystkich stron. Wygląd rzeźby wskazuje na to, że autor znał rzeźby antyczne: głowa Neptuna przypomina głowę z posągu konnego Marka Aureliusza, zaś tors jest być może nawiązaniem do Torsu Belwederskiego.

1189. Polska

od: Basia

Ulica Mariacka (niem. Frauengasse) to ulica w Gdańsku na Głównym Mieście, biegnąca przez historyczną Dzielnicę Mariacką. Ulica rozpoczyna się przy Bazylice Mariackiej i biegnie równoleżnikowo ku Motławie i zamykającej ją Bramie Mariackiej. Ulica jest zamknięta dla ruchu.
Ulica Mariacka była w dawnych źródłach nosiła nazwę ulicy panieńskiej, w źródłach łacińskich platea dominae Mariae lub platea dominae nostrae[1]. Ulica w XVI wieku była krótsza z powodu podmokłości terenu. Zmieniło się to po wybudowaniu Bramy Mariackiej wzmiankowanej już w 1484. Wykopaliska potwierdziły istnienie przy niej licznych warsztatów szewskich w średniowieczu.
Budynki przy ulicy Mariackiej mają charakterystyczne dla architektury Gdańska przedproża.

1087. Polska

od: zlotowicze

Długie Pobrzeże (niem. Lange Brücke) to deptak nadwodny w Gdańsku na Głównym Mieście, ciągnący się wzdłuż zachodniego brzegu Motławy.
Wzdłuż ulicy znajdują się charakterystyczne dla architektury Gdańska bramy wodne. Ulica była niegdyś nazywana Długi Most.

Pierwsze wzmianki na temat przystani na tym brzegu Motławy pochodzą z XIV wieku. Przez wieki w miejscu dzisiejszego deptaku znajdowały się nie połączone ze sobą drewniane platformy różnej wysokości, służące do wyładunku i rozładunku statków. W XVII wieku doszło do ich połączenia w jeden pomost.
Długie Pobrzeże było także miejscem bówków - gdańskich rzezimieszków portowych.
Po II wojnie światowej ulica została odbudowana z betonowych elementów i wyłożona płytami z szlifowanego marmuru.

948. Polska

od: Bartłomiej

Główne Miasto (wcześniejsze nazwy: Vicus Theutonicus 1227, Civitas Gedanensi 1236, Civitas Danczik 1236, Burgum Dantzike 1299, Rechtestadt Danczk 1420, Rechtstadt 1910, Prawe Miasto 1910, Główne Miasto 1945) to reprezentacyjna część Gdańska w dzielnicy Śródmieście z odbudowanymi, w większości, po II wojnie światowej kamieniczkami. Znajduje się tu większość najbardziej znanych zabytków miasta, jak m.in. Bazylika Mariacka Wniebowzięcia NMP, Złota Brama czy Ratusz Głównego Miasta, a jej główną trasą jest Droga Królewska składająca się z ul. Długiej i Długiego Targu. Główne Miasto graniczy od strony wschodniej z Motławą, od Starego Przedmieścia oddziela je ul. Podwale Przedmiejskie, od Nowych Ogrodów – ul. Okopowa i Wały Jagiellońskie, a od Starego Miasta – ul. Podwale Staromiejskie. Na Głównym Mieście znajdują się uliczki: Mariacka, Długa i Długi Targ, św. Ducha, Piwna, Chlebnicka oraz Długie Pobrzeże. To przy nich znajdują się najbardziej znane i reprezentacyjne obiekty w Gdańsku, w tym - widoczna również na zdjęciu - Bazylika Mariacka Wniebowzięcia NMP.

897. Polska

Wyspa Spichrzów (niem. Speicherinsel) to wyspa w Gdańsku. Została utworzona w 1576 po przekopaniu kanału Nowej Motławy, który znajduje się po wschodniej stronie wyspy. Umiejscowiona jest w centrum miasta, na wschód od Głównego Miasta, otoczona wodami Motławy, Nowej Motławy i Opływu Motławy. Na północ od Wyspy Spichrzów znajduje się Wyspa Ołowianka.
Od XIII w. była to dzielnica przemysłowa z licznymi spichlerzami, w XVI w. było ich już około 340. Były to duże i przestronne magazyny, z wieloma piętrami, zbudowane z drewna, cegły, gliny, kamieni. Spichlerze położone nad brzegami rzek posiadały drewniane pomosty służące do załadunku lub wyładowywania towarów. Nie posiadały numerów, ale nazwy.
Wykopanie kanału i utworzenie wyspy ułatwiło ochronę spichrzów przed częstymi grabieżami. Na wyspie wprowadzono całkowity zakaz przebywania w nocy, dodatkowo w nocy spuszczano watahy psów. Rabunek karano śmiercią.
Od 1885 towary były dostarczane do spichlerzy również koleją. Na wyspie istniała rozwinięta sieć torowisk, biegnących z dworca Brama Nizinna. Ze względu na bezpieczeństwo przeciwpożarowe na terenie wyspy wagony kolejowe były ciągnięte przez konie, a nie przez parowozy, które miały zakaz wjazdu na teren wyspy. Do dzisiaj zachowały się brukowane ulice i pozostałości na nich torów kolejowych, z obrotnicami kolejowymi które służyły do skręcania wagonami w poprzeczne ulice (dzięki czemu zmiana kierunku jazdy nie wymagała zajęcia torowiskami znacznej powierzchni niewielkiej wyspy).

592. Polska

Gdańsk Główny to największa pasażerska stacja kolejowa w Gdańsku, położona na trasie Tczew – Gdynia. Mieści się w zabytkowym budynku przy ulicy Podwale Grodzkie, w Śródmieściu Gdańska.
Reprezentacyjny i przestronny Dworzec Główny został wybudowany w latach 1894-1900, w stylu tzw. "gdańskiego renesansu". Jest zlepkiem eklektycznych form renesansu i baroku. Gmach dworca i wieżę zbudowano z cegły i bogato ozdobiono piaskowcem z Wartkowic. Uroczyste otwarcie dworca miało miejsce 30 października 1900. Główny gmach zwany był wówczas "budynkiem powitalnym" (Empfangsgebäude). Wieża z zegarami o wysokości 50 m została zbudowana w latach 1900-1903. Spełniała funkcję ukrytej, wkomponowanej w zabudowę wieży ciśnień, do czasu zelektryfikowania kolei. Tarcze zegarowe umieszczone zostały na wysokości 25,6 m.
Układ dworca odpowiadał najnowszym ówcześnie osiągnięciom i wymogom. Wyposażony został w dużą halę recepcyjną z kasami, przechowalnię bagażu, budki telefoniczne, urząd telegraficzny, komisariat policji, poczekalnie wspólną dla klas I i II, oraz osobne dla III i IV klasy, umywalnię, toaletę męską oraz damską i bufet.

350. Polska

od: Krzyś
Żuraw (niem. Krantor) to najsłynniejszy dźwig portowy Gdańska usadowiony pomiędzy pylonami Bramy Szerokiej (jednej z tzw. bram wodnych Głównego Miasta). Brama ta istniała już w 1363 roku.
W obecnym kształcie żuraw zbudowano w latach 1442-1444. Służył przede wszystkim jako urządzenie portowe do załadunku towarów i balastu na statki oraz do stawiania ich masztów. Urządzenie było w stanie podnieść ciężar czterech ton na wysokość jedenastu metrów. Mechanizmem są dwa bębny o średnicy około sześciu metrów. Jako siłę napędową wykorzystywano ludzi stąpających wewnątrz tych bębnów.
Żuraw został podpalony w 1945 r. gdy miasto zdobyła Armia Czerwona. Ocalały mury okalające drewnianą konstrukcję. Po II wojnie światowej zrekonstruowano część drewnianą, a obecnie znajduje się tu jedna z filii Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku.

58. Polska

Westerplatte – półwysep w Gdańsku, przy ujściu Martwej Wisły. W latach 1926-39 na terenie półwyspu funkcjonowała Wojskowa Składnica Tranzytowa, której obrona we wrześniu 1939 stała się jednym z najbardziej znanych symboli polskiego oporu przeciw hitlerowcom.
2 lipca 1962 roku krzyż usunięto i postawiono na jego miejscu czołg T-34 z 1945. 9 października 1966 roku odsłonięto tu Pomnik Obrońców Wybrzeża, stojący do dzisiaj. Ma on 25 metrów wysokości (nie licząc podstawy, którą jest 20-metrowy kopiec). Pomnik ten, swoim kształtem przypomina wyszczerbiony bagnet wbity w ziemię.